Afgevaardigden van Assadaaka en Onze Hoop: Ahmed El Mesri en Lies Bierenbroodspot
Deze voorlichtingsbijeenkomst op het kantoor van DWI/UWV Werkbedrijf (Werkplein) aan de Weesperstraat was bedoeld om de intermediairs (zij die bemiddelen of opkomen voor hun cliënten/deelnemers/bezoekers) van verschillende stedelijke organisaties voor te lichten over de veranderingen bij de DWI ten gevolge van de noodzakelijke bezuinigingen.
De titel van deze bijeenkomst was dan ook Nieuwe werkwijze.

Vanuit het rijk en de gemeente ligt er een opdracht bij de Dienst om waar mogelijk te bezuinigen. Hierdoor is het beeld ontstaan dat er haast niks meer kan. De DWI benadrukt dat dit zowel een beeld is als ook wáár. Met name is dat waar met betrekking tot reïntegratie b.v. zoals dat tot nu toe gebeurde.

Het doel van de nieuwe werkwijze bij DWI
Over de lange termijn gezien (meerjarenplan vanuit DWI) betekent de nieuwe aanpak dat
- er meer mensen uit de uitkering moeten (richting werk)
- er minder mensen in een uitkering terecht moeten gaan komen
- het ‘beter’ moet
- het goedkoper en dus efficiënter moet.
Daarbij moet er meer een beroep worden gedaan op
- de eigen kracht van mensen;
- klantgericht werken staat voorop;
- partnerschappen worden aangegaan;
- en er moet resultaatgericht gewerkt worden.

Naar buiten toe: Werken het doel, participeren de norm
De nieuwe kreten zijn: Participeren is de norm, werken is het doel.
Als ik (Lies) dat vertaal begrijp ik dat bedoeld wordt: Iedereen moet op de een of andere manier maatschappelijk kunnen meedoen (participeren – b.v. via vrijwilligerswerk) en vooral:
je krijgt niet zómaar een uitkering, want: als je kùnt werken moet je ook werken.

Diagnose en de vier Tredes
Bij het ‘Werkplein’ (UWV en DWI) wordt bij binnenkomst van een nieuwe cliënt dan ook een diagnose gemaakt aan de hand van de volgende vragen:
- Wat is het perspectief op werk voor deze cliënt?
- Tot welke Trede (hieronder nader toegelicht) behoort deze cliënt?
- Wat zijn de belemmeringen die een traject naar werk in de weg staan?
- Is er sprake van Zorgbehoefte?
- Wat is er aan potentieel van eigen kracht?
-
Als deze vragen zijn beantwoord wordt duidelijk onder welke ‘Trede’ de cliënt valt, waarbij
- Trede 1 betreft diegenen die ofwel volledige Zorg behoeven ofwel kunnen
participeren op maatschappelijk vlak (b.v. vrijwilligerswerk).
- Trede 2 en 3 betreft diegenen die in aanmerking komen voor op de cliënt afgestemde begeleidingstrajecten op weg naar werk, zowel voor cliënten mèt als zonder belemmeringen.
- Trede 4 betreft degenen die ofwel via kortdurende begeleidingstrajecten dan wel op eigen kracht aan het werk kunnen komen.
Bij twijfel volgt een extra diagnose op een WTP = Werk Test Plek: hoe de kansen worden ingeschat wat betreft het aspect van perspectief naar werk.
Voor de mensen van Trede 2 en 3 kan er begeleiding komen bij de toeleiding van een nieuw samenwerkingsverband tussen DWI en Pantar (reïntegratie) in het RBA = Reïntegratie Bedrijf Amsterdam.
Het kan zijn dat de cliënt hierbij dan terechtkomt op een werkplek die op locatie door een klantmanager van het RBA wordt begeleid. Deze participatieplekken zijn meestal bij externe werkgevers, voornamelijk in de profitsector (= commercieel). Te denken valt b.v. aan de groenvoorziening of advocatenkantoor e.d. Soms met interne bijscholing/doorstroming, en kan soms leiden tot reguliere baan. De bedoeling bij deze trajecten is dat er binnen 2 jaar wordt uitgestroomd.
De kortdurende trajecten van het RBA zijn doorgaans anders van aard: zoals b.v. sollicitatietrainingen, gedrags- en zelfkenniscursussen e.d. – wat wordt genoemd ‘het opdoen van elementaire werknemersvaardigheden en het wegwerken van belemmeringen’.

Wat verandert er voor de cliënt?
- Meer eigen verantwoordelijkheid (‘eigen kracht’).
- Betere begeleiding van cliënten die het niet zelf kunnen (‘klantgericht’).
- Participatie is niet meer doel op zich.
- Compliance: aanpak en benadering van de DWI die is afgestemd op het gedrag van de cliënt.
- Praktisch gezien: Een cliënt die zich heeft ingeschreven als werkzoekende bij het UWV kan daarna via internet een bijstandsuitkering aanvragen: http://www.werk.nl > Aanvragen uitkering.
- De zoekperiode is tot maximaal 28 dagen. 
- Er gaat meer digitaal gewerkt worden. Bij moeilijkheden zijn er op kantoor van het Werkplein stewards die de cliënten stap voor stap kunnen helpen bij hun elektronische aanvraag.
- Alleen ’s ochtends kan zonder afspraak een bijstandsuitkering worden aangevraagd op het kantoor van Werkplein Centrum/Oost, van 9.00 tot 13.00 u. Van 13.00 tot 17.00 uur kunnen klanten hier alleen terecht met een afspraak.
- De DWI gaat niet meer standaard bij elke aanvraag op huisbezoek, alleen als de gegevens van de cliënt daar aanleiding toe geven. Dat geeft minder papieren rompslomp en er wordt uitgegaan van vertrouwen i.p.v. wantrouwen (ook in het kader van ‘compliance’).

Wat verandert er niet voor de cliënt?
- Het doel blijft uitstroom naar werk.
- De DWI blijft dienstverlenend naar de cliënt.

Dit was in essentie de boodschap van de DWI. Wat er overblijft aan vragen is hoe het moet met de Sap- en Map-plekken, want die worden afgeschaft. Er is geen geld meer voor. V.a. 1 februari zijn deze plekken officieel gestopt. De lopende trajecten mogen worden afgemaakt. 
Vrijwilligerswerk kan gewoon doorgaan, maar er is geen geld beschikbaar voor vrijwilligers.

Hierna was er nog gelegenheid tot het stellen van vragen aan de aanwezige verantwoorde-lijken van de DWI en het Stadsdeel. Ahmed en ik hebben aan Mathijs Brinkman, Stadsdeel Maatschappelijke Participatie Oost van DWI onze zorg uitgesproken over het verdwijnen van de Sap’ers en Map’ers en over het uitblijven van vergoedingen voor vrijwilligers. Hij beaamde dat dit een extra zorg erbij kan opleveren, zeker als mensen daardoor gaan wegblijven en dan (weer) in het circuit van zorg en medische ondersteuning terechtkomen.
Maar het is zoals het is, er lijkt op dit moment geen andere weg. Het was wel goed om hem aan te spreken: hij had al vaker van Assadaaka en Onze Hoop gehoord en sprak uit dat hij de doelstellingen van Assadaaka en Onze Hoop, juist voor de achtergebleven groepen, van harte ondersteunt. Dat moeten we onthouden, misschien hebben we hem nog eens nodig voor iets.

Lies Bierenbroodspot, april 2011