De enige echte pioniers van IJburg Waar dat nou voor dient? Dat zilvergrijze gebouw aan de westkant van het Diemerpark, vlak langs het fietspad? Adres: Dick Hilleniuspad nummer 2? Wel, hier huist het Project Sanering Diemerzeedijk. Ofwel, de drie mannen van Waternet.
In de jaren ’60, toen het gebied nog mijlenver van de stad Amsterdam lag, werd de Diemerzeedijk gebruikt als stortplaats voor allerlei soorten vuilnis zoals huisvuil en chemisch afval. En toen in 1996 werd besloten tot de bouw van IJburg, werden dan ook onmiddellijk plannen gemaakt voor de sanering van de Diemerzeedijk, welke in 1998 van start ging.
Hoe dat gebeurde, wordt uitgelegd door Edwin Saad, beheerder van het project. Saad: “Rondom de voormalige stortplaats zijn schermwanden van cement bentoniet met een folielaag geplaatst, ca. 26 meter diep. Bovenop de wanden is een aantal deklagen gelegd. De belangrijkste daarvan is de afsluitende laag; trisoplast. Op deze manier werd het verontreinigde gebied in een soort omgekeerde doos geïsoleerd van zijn omgeving. Op die afsluitende laag is trouwens nog een ‘leeflaag’ aangebracht: het park dus.???
“Onze eerste doelstelling is nu het creëren van waterstandverlaging in de ‘doos’, zodat het vervuilde water niet naar kan buiten lekken. Dat gebeurt door middel van bronpompen. Deze bronpompen zitten verborgen onder putten die je door het hele park ziet liggen. Die putten vormen trouwens ook een kunstwerk. Kijk maar eens naar de deksels. Op elk exemplaar staat een regel en de regels samen vormen een gedicht.
Onze tweede taak is het onttrekken van stortgas dat vrij komt bij het proces in de ‘doos’. Ingepakt organisch materiaal gaat demineraliseren; er ontstaat gas. Dit stortgas, met name methaan, is een broeikasgas. Het wordt continu onttrokken en ter plaatse verbrand.“
Door de verlaging van de waterstand zakt het hele gebied bovenop de doos een beetje in. Met andere woorden: dat moet in de gaten worden gehouden. Saad: “We zijn maandelijks in het veld om te kijken of er geen scheuren, verkleuringen en scheefstanden ontstaan. Dat er ooit nog een sportclub naar het park komt, lijkt me twijfelachtig. De grond kan namelijk nooit gelijkmatig inzakken. Je zou de ‘gaten’ natuurlijk kunnen opvullen, maar dat brengt risico’s met zich mee. Want dat geeft extra druk op het trisoplast. Ik bedoel maar, het project heeft een eeuwigdurende nazorg. Veel monitoring en veel onderhoud. Wat we doen wordt dan weer nauwkeurig bijgehouden in een logboek.???
De manier waarop het Diemerpark is gesaneerd, mag voor Nederland uniek worden genoemd. Een van de redenen ongetwijfeld waarom de mannen er met zoveel enthousiasme werken. Daarbij houden ze altijd rekening met flora en fauna. Tenzij er een calamiteit is. Dan gaat sanering voor. Maar dat is gelukkig nog nooit voor gekomen. Ook al omdat de bezoekers van het park zich aan strikte gebruiksregels dienen te houden. Wat alles te maken heeft met de kwetsbare flexibele laag onder de beplanting. Helaas worden de regels de laatste tijd wel eens genegeerd. Jammer, want de mannen willen niets anders dan het park in zo’n goed mogelijke staat te houden. Daar werken ze graag voor, de mannen, in dat zilvergrijze gebouw in het park.