Uit de Echo

Fatima Elatik is sinds vorige week de nieuwe voorzitter van het stadsdeel. Ze neemt de taak over van Nico Papineau Salm, die vanwege gezondheidsredenen zijn voorzitterschap heeft neergelegd. Hij blijft wel gewoon in functie als wethouder.

Elatik heeft een paar dagen over de vraag nagedacht of zij het voorzitterschap wil voortzetten. ‘Ik ben gevraagd door de PvdA of ik het laatste anderhalf jaar over wil nemen. Ik heb uiteindelijk ‘ja’ gezegd om een aantal redenen. Ik wil graag de rit afmaken met mijn collega’s Jan Hoek, Dennis Straat en Nico Papineau Salm. We kunnen het goed met elkaar vinden en werken intensief met elkaar samen. Op deze manier kan Nico ook zijn werk afmaken op belangrijke dossiers waar hij goed inzit.’

Niet alleen uit de stad, maar uit heel het land heeft Elatik positieve reacties ontvangen. ‘Iedereen reageert enthousiast. Het schijnt bijzonder te zijn zoals wij met elkaar omgaan. Op deze manier is het goed opgelost.’

‘Deze periode ga ik net zo hard werken als daarvoor. Maar ik heb wel prioriteiten. Zoals de financiële positie van het stadsdeel versterken. Bewoners hebben recht op voldoende middelen en steun. Er moet meer geld komen dan we hebben. Binnenkort ga ik met het college hierover praten. Daarnaast staat de veiligheid op IJburg hoog op de lijst. Ieder jaar komen er meer bewoners bij. Een aantal stappen op dit gebied is al gezet. Ook de discussie rondom het rapport van Commissie Mertens is belangrijk. Welke kant het op gaat met de stadsdelen. We moeten voorbereidingen hiervoor treffen. Het zijn allemaal uitdagingen. Uiteraard heb ik hiernaast ook mijn eigen portefeuille Jeugd en Onderwijs. Op IJburg wil ik investeren in nieuwe schoolgebouwen.’

Het dagelijks bestuur van stadsdeel Zeeburg blijft qua politieke samenstelling en coalitie ongewijzigd: twee wethouders inclusief voorzitter van PvdA te weten Nico Papineau Salm en Fatima Elatik. Namens de VVD wethouder Dennis Straat en van GroenLinks wethouder Jan Hoek. Wel vindt er een verschuiving in portefeuilles plaats. Elatik neemt de onderwerpen Openbare Orde en Veiligheid, Communicatie en Bestuurlijke Organisatie voor haar rekening. Hoek neemt het dossier Vrouwenempowerment van haar over. Papineau Salm was en blijft verantwoordelijk voor de Vernieuwing Indische Buurt, Wonen en Ruimtelijke Ordening, waaronder belangrijke ontwikkelingen vallen zoals het Cruquiuswerkgebied en winkelcentrum Brazilië. Het dossier Jeugdland neemt hij over van Elatik.

Elatik wil er zelf niet te lang bij stilstaan, maar ze is de eerste vrouw van Marokkaanse komaf die voorzitter is van een stadsdeel. ‘Ik vond het raar dat ook kranten buiten Amsterdam mij hierover wilden spreken. Ik praat liever over mijn werk en mijn resultaten. Die zijn er voldoende.’

De kersverse voorzitter zegt dat ze genoeg interviews heeft gegeven. ‘Nu na een week interviews te hebben gegeven, wil ik maar één ding en dat is aan het werk.’

Sja wat moet je erop zeggen. Ik ben blij dat ze er zit, maar niet omdat ze nou vrouw is en ik dat ben, of dat ze Marokkaan is, of lesbisch, of weet ik veel. (sorry dat lesbisch zei ik hier puur vanwege onze leescijfers.) Dat interesseert me eigenlijk echt geen biet.
Ik ben blij dat ze er zit, omdat ze de meeste stemmen heeft gekregen bij de Zeeburgse verkiezingen!

Meeste stemmen gelden.

Oh ja en ook omdat ik altijd vreselijk om haar kan lachen als ze het woord voert.

Nou ja, de spanning zit hem voor sommigen natuurlijk een beetje in het dragen van de hoofddoek als expliciet islamitisch gebaar.

De vraag die hiermee samenhangt is in hoeverre een Nederlands ambtenaar of bestuurder zich tijdens de uitoefening van de functie in kleding expliciet godsdienstig mag uitdrukken, door middel van een hoofddoek, een keppeltje of een kruisje. Sommigen zien hier een probleem in verband met hun opvatting van de scheiding van kerk en staat.

Ik heb hier in principe, ik zou bijna zeggen uiteraard, geen enkel probleem mee wanneer het uitdragen door ambtenaar/bestuurder van een religieus gedachtengoed zich tot kleding beperkt. Anderzijds is in Nederland het dragen van hoofddoek bij de rechter en geüniformeerde ambtenaren niet toegestaan. Het dragen van een hoofddoek door een stadsdeelvoorzitter is in dat kader mijns inziens spannend.

Ik kan me daarbij nog voorstellen dat het dragen van een hoofddoek, keppel of kruisje om de nek bij beroepen als politieagent simpelweg onpraktisch is. Dit argument gaat bij rechters echter niet op. Het verbod suggereert daar simpelweg dat de beoogde neutraliteit van de rechter in ieder geval in de beleving van de aangeklaagde hiermee in gevaar komt.

Dus er zijn in Nederland twee richtingen van denken op dit gebied die regelmatig met elkaar botsen.

Het maakt trouwens ook nog uit, bedenk ik me nu, in hoeverre je dat symbool draagt als uitsluitend onderdeel van je persoonlijkheid, of met duidelijke missionaire doelstellingen. Dat is moeilijk te meten, maar speelt in werkelijkheid natuurlijk wel mee. Wat bijvoorbeeld te denken van het dragen van een t-shirt met daarop een missionaire tekst? Waar ligt precies de grens tussen persoonlijke vrijheid en de vrijhgeid van een ander niet lastig gevallen te worden?

Dit soort vragen, die dus met de intentie van de drager te maken hebben, speelden een rol bij de discussies een paar jaar gelden over de chador in het onderwijs.

Dennis Straat heeft zich ingezworen op de bijbel en er nooit een geheim van gemaakt dat hij gelovig is. Alleen aan zijn geloof zie je het niet echt aan de kleren af.
Waarom werd die vraag niet opgeworpen toen hij benoemd werd?

Omdat hij niet mogelijk impliciet bewust een godsdienst propageert door middel van zijn kleding.

Het is toch min of meer toevallig dat je als je vrouw bent, zichtbaar moet maken dat je mogelijk moslima bent,
als je man bent zie je dat ook niet en begint men er ook niet over. 
Zie Aboutaleb, die man wordt nooit lastig gevallen met zijn geloof, want we zien niet dat die moslim is. Dat ie 2 paspoorten heeft, wordt dan inene een drama.

De vraag is of het een probleem is (wegens scheiding kerk en staat) als mensen in een openbare functie hun geloofsovertuiging door middel van hun kleding uitdrukken. Zo nee, is een tweede vraag of het een probleem is als mensen in een openbare functie bewust missionair zijn in hun kleding (t-shirt met ‘God bestaat’). Ik denk dat eerste niet en dat tweede wel.

Bij Fatima bestaat altijd een beetje de indruk dat ze tussen 1 en 2 inzit. Niet vanwege het hoofddoekje zelf, maar vanwege een zeker communiceren daaromheen, een soort uitdagendheid.

En tenslotte is de vraag relatief nieuw en geeft de Nederlandse samenleving vooralsnog een dubbel signaal af, wanneer rechters geen hoofddoek mogen dragen en stadsdeelvoorzitters wel. Daar ligt een spanningsveld, want de argumentatie die voor rechters telt, telt in principe ook voor stadsdeelvoorzitters.

Wat ik wilde zeggen is dat in de praktijk alleen vrouwelijke moslims, toch al vaak meer in een achterstandssituatie dan niet-moslims,  op deze manier door de buitenwereld in een keuze gemanouvreerd worden.
Ik bedoel, wat mij betreft trekken ze allemaal geen doek aan, in kinderdagverblijven in Marokko hebben de oppassers ook geen hoofddoek op. En ‘t was ook tegen de lonkende blikken van de mannelijke helft gericht, dus als er ergens geen mannen zijn kan die doek ook best weer af.

Maar aangezien een groot deel van de Nederlandse moslims ervan overtuigd is dat het een essentie van het geloof is om zo’n ding op te dragen, waarom niet…? Waarom daar aanstoot aannemen? Omdat ze een geloof verkondigen?

Nou moet ik zeggen dat de hoofddoekjes van Elatik zo modieus zijn dat ik weleens twijfel of Allah niet bestaat. Maar hoe veel mensen doen dat met mij?

Nu ja, laat ik maar eerlijk zijn, ik vind het dan wel een gezochte manier van aanstoot maar altijd nog beter dan sommige andere aanvalspogingen op de hoofdbedekking. De poging tot staatsgevaar van hoofdlappen, die is nog meer gezocht.

De “omdat je het gezicht niet ziet”-redenatie van Verdonk en consorten is ook al zo’n poging tot aanstoot nemen aan iets dat niet aanstoot geeft. Denk maar niet dat jullie deze winterdagen veel te zien krijgen van míjn gezicht. Maar wol mag zeker wel en zijde niet.

De meeste mensen willen er aanstoot aannemen, omdat het zo anders is. En anders is niet gewoon. En als je gewoon doet, dan doe je hier al gek genoeg. Alleen de mensen die zo graag willen dat iedereen gewoon doet, vergeten soms weleens dat ze zelf ook wel eens anders zijn. Wilders haar is ook ongewoon, net als Verdonks Bermuda-maatje.

Hoogst interessant, al die hoofdbrekens over een hoofddoekje…
Maar volgens mij speelt er bij FAtima nog een ander probleem, en dat is meer politiek: zij kan haar hoofddoek niet meer met goed fatsoen afdoen.

Zover ik Fatima heb leren kennen is het voor haar persoonlijk geen belangrijk issue: hoofddoek of niet. Maar zij heeft er wel voor een deel haar image aan te danken. Voor de vele mensen die op haar gestemd hebben is het ook een symbool dat zij zich in hen herkend.
Op dit moment wordt de discussie meer gemonopoliseerd door de Wilders-islamofoben. Het hoofddoekje afdoen zou dan als toegeven opgevat kunnen worden.
Eigenlijk een klein drama: iemand die gevangen wordt gehouden door een stukje stof. Als ze het ophoudt krijg je het huidige gezeik over een stadsdeelvoorzitter met een stukje stof, en als zij het zou afzetten zou ze helemaal besprongen worden door de media.

Ik ben blij dat ik gewoon kaal ben en geen pruik hoef te dragen.

De hoofddoek van Fatima Elatik stoort me niet. Ik kende haar van tv gesprekken bij Barend en van Dorp. Het verbaasde me dat de PvdA haar niet - zoals Sharon Dijksma - op de lijst van tweede kandidaten plaatste.

Kennelijk gunt de Partij van de Arbeid een talent als Fatima Elatik dat ze bestuurlijke ervaring mag opdoen. Het grote aantal voorstemmen dat Fatima weet te trekken verbaasd me niet. Dit is het begin van een carrière, en de PvdA doet er verstandig aan Fatima Elatik bij de gemeenteraadsverkiezingen volgend jaar op nummer één te zetten.

Nou ja, het grote aantal voorstemmers zou eerlijk gezegd ook nog wel een beetje te maken kunnen hebben met cliëntelisme, ik bedoel het trekken van vooral Marokkaanse stemmen.